ПАЗАРОТ НА НЕДВИЖНИНИ ВО ГЕРМАНИЈА ПРЕД КОЛАПС – Зголемените трошоци удрија врз градежништвото

Во Германија на пазарот на недвижности владее вонредна состојба, а сега е клучниот момент во кој се одлучува дали пазарот на недвижности конечно ќе пропадне, пишува „Шпигел“. Таквото расположение сега го делат сите, од инвеститори, преку станбени задруги за членови со мал буџет, до семејства кои бараат сопствен стан.

Оваа загриженост е повеќе од оправдана. За да се задоволи побарувачката за станови само во 2023 година потребни се 700.000 станови. Масовното зголемување на трошоците за земјиште и градба ги уништува сите претходно валидни пресметки. Според податоците на Федералното биро за статистика, во февруари биле одобрени само 22.300 нови станови или 20,6 отсто помалку од пред една година.

Сојузниот министер за градежништво Клара Гејвиќ (СПД) се обидува да го намали финансирањето на новите градби. „Она што се случуваше во минатото беа општи субвенции за градба, зошто да земаме пари од даноци за да им дадеме субвенции на оние што ќе го купат четвртиот или петтиот стан?“, изјави неодамна министерот.

Наместо тоа, Гајвикова се обидува да промовира социјални станови, станови за студенти и млади семејства со ниски примања, кои треба да добијат евтини кредити. „Милијарди за финансирање недвижнини, да. Но не милијарди за индустријата за недвижнини, туку за социјални станови“, вели политичарот од СПД.

Од гледна точка на индустријата за недвижнини, тоа нема да биде доволно. Учесниците на работната група за иднината на градежништвото од Шлезвиг-Холштајн велат дека пазарот на недвижности е на пресврт. „Ако ништо не се случи, нема да доживееме пад во изградбата на станови, туку вистински крах“, објаснува Дитмар Валберг, експерт кој ја подготви студијата во име на неколку здруженија.

Градежната индустрија е сè уште недопрена, вели Валберг. „Расположивите капацитети би биле доволни за изградба на 400.000 станови годишно. Општите услови во моментов се полоши отколку по Втората светска војна. „Никогаш досега немало толку голема побарувачка, толку високи трошоци за изградба, такви скокови на каматните стапки и толку многу барања и регулативи. Изградбата на станови е во многу тешка ситуација.

Сето тоа неминовно води кон намалување на градежните капацитети. Планирани се отпуштања. Ако градежништвото ги загуби квалификуваните работници и технологијата, ќе дојде до оштетување со долгорочни ефекти, предупредува Валберг. „Кога луѓето ќе заминат, не се враќаат. Притисокот врз пазарот на домување ќе порасне енормно, како и социјалните тензии.

Во 1995 година со изградба на 600.000 станови беше достигнат врвот, по што во 2010 година беше достигнато дното. Клучна карактеристика на кризата е што намалувањето на капацитетот се случува многу брзо.

Падот на станбената градба нема да има само фатални последици за обезбедување на потребниот простор за живеење. „Изградбата на станови е двигател на домашната економија. Повеќе од три милиони работни места зависат од изградбата на станови.

Градежните здруженија бараат масовен преглед од федералните, провинциските и локалните власти. Има околу 900.000 проекти кои се одобрени, но се уште не завршени. Од тоа 40 отсто се само на хартија, а неизвесен е и почетокот на градбата. Покрај инвестициската програма, неопходна е и доследна ревизија на прописите и стандардите за да се намалат трошоците за изградба.

Сегашната градежна политика има спротивен ефект. Општините ги зголемија цените на метар квадратен станбен простор во новоградбите во просек за 170 евра, а на ниво на сојузна влада за повеќе од 400 евра.

Тоа значи дека сегашните просечни трошоци за изградба на стан во големите градови се во просек 4.070 евра за метар квадратен. Трошоците за изградба на нови станови за изнајмување во големите градови се нешто под 5.000 евра.

За финансирање на вакви проекти потребна е закупнина од 17,50 до 20 евра за метар квадратен. За да паднат цените на 10 до 10,50 евра за метар квадратен, експертите пресметуваат дека се неопходни субвенции, на пример, преку грантови и заеми со мала камата, во износ од околу 1.900 евра за метар квадратен.

За прифатлива кирија од 8 до 8,50 евра, на повеќе од 60 отсто од домаќинствата подзакупувачи во Германија им се потребни финансиски субвенции од околу 2.300 евра за метар квадратен. За социјални станови со кирија помала од седум евра, потребни се околу 2.900 евра субвенции.

Конкретно, потребни се најмалку 50 милијарди евра субвенции за социјални станови до 2025 година. Потребни се уште најмалку 22 милијарди евра за доделување на станови со кирија од 8,50 до 12,50 евра.