Најавените царини предизвикуваат неизвесност на берзите
Берзите значително загубија минатата недела, откако американскиот претседател Трамп најави опсежни и построги царински мерки. Прогнозата ги зголеми стравувањата од забавување на економскиот раст и обновување на инфлацијата. Во четвртокот е забележан најизразен еднодневен пад на некои индекси после 2020 година, а негативниот тренд продолжи и во петокот.
Минатиот четврток, американскиот претседател Трамп официјално го претстави тарифниот пакет, со кој САД ќе воведат општа царина од 10% за сите увозни производи почнувајќи од 5 април, а дополнително, од 9 април ќе стапат во сила уште повисоки царини за земјите со кои САД имаат поголем трговски дефицит. Кина, најголемиот трговски партнер на САД, сега ќе подлежи на вкупно царинско оптоварување од 34% при што новововедените давачки ќе бидат додадени на веќе постоечките царини од 20%. Повисоките царински стапки што надминуваат 20% ќе влијаат и на другите важни партнери како што се Европската унија, Јапонија и Виетнам. Канада и Мексико не се вклучени во општата царина од 10%, но тие остануваат предмет на тарифи за челик, алуминиум, автомобилска индустрија и за производи кои не ги исполнуваат правилата на новиот Северноамерикански договор за слободна трговија (USMCA). Сепак, ова претставува поблаг режим од претходно предложениот, кој вклучуваше давачка од 25% на целиот увоз од овие две земји.
Неколку земји, вклучително и Кина, најавија одмазднички давачки како одговор на американските царински мерки и изразија подготвеност да преговараат. Овие реакции ја зголемија загриженоста за потенцијална ескалација на трговската војна и зголемена неизвесност во однос на идната насока на глобалната трговска политика. Инвеститорите реагираа на веста со крајна претпазливост и негативно расположение. Стравувањата од трговска војна, забавениот економски раст и можноста за рецесија ги донесоа одбранбените стратегии на прв план и го намалија апетитот за ризик, бришејќи ги првичните неделни добивки. Берзанските индекси ја завршија неделата на негативна територија, додека приносите на државните обврзници паднаа бидејќи инвеститорите се повлекоа кон побезбедни инвестиции.
Најавата за нов пакет тарифи, исто така, ги разниша очекувањата за идните потези на американската ФЕД. Расте верувањето кај инвеститорите дека ФЕД може да биде принуден дополнително да ги намали каматните стапки оваа година, иако претседателот Џером Пауел нагласи дека и покрај зголемената неизвесност, долгорочните ефекти од тарифите сè уште се нејасни и дека затоа тој ќе дејствува претпазливо и ќе чека појасни сигнали од економијата. Макроекономските податоци преку Атлантикот беа измешани минатата недела. Индексот на менаџерите за набавка (ISM) покажа дека индустриската активност повторно се намали во март, по два месеци раст. Услужниот сектор, кој е поважен за американската економија, остана на територијата на експанзија деветти последователен месец. Посветлиот дел од неделните изданија беше извештајот за вработување, кој значително ги надмина очекувањата со 228.000 нови вработувања. Во еврозоната, инфлацијата падна на 2,2% во март, зајакнувајќи ги очекувањата за намалување на каматните стапки, а невработеноста достигна рекордно ниско ниво од 6,1% во февруари. Сепак, позитивните податоци не беа доволни за подобрување на расположението на инвеститорите на финансиските пазари.
Соопштението на американската администрација понуди малку повеќе јасност за насоката на трговската политика на САД, но одговорите на погодените земји остануваат непредвидливи. Некои можеби ќе го следат примерот на Кина со одмазднички тарифи, додека други веројатно ќе бараат дипломатски патишта за намалување на царините преку преговори. Процесот најверојатно ќе се одвива во наредните недели, што ќе продолжи да ги изложува пазарите на краткорочни флуктуации. Историјата нè учи дека корекциите се дел од нормалниот пазарен циклус. Во услови на неизвесност, ги советуваме инвеститорите да останат смирени и да се држат до долгорочна инвестициска стратегија. Важно е да се истакне дека многу од најпрофитабилните денови во минатото се случиле токму во периоди на зголемена нестабилност. Долгорочната инвестициска стратегија со добро осмислено диверзифицирано портфолио, дури и во периоди кога пазарите покажуваат знаци на несигурност, затоа останува една од најсигурните.
